Ochrona powierzchni ziemi w świetle obowiązujących przepisów - warsztaty prawne

1Część ogólna

• Zakres przepisów materialnych dotyczących ochrony powierzchni ziemi, w tym prowadzenia remediacji i szkód w środowisku.
• Zasady stosowania proceduralnych przepisów administracyjnych w dobie elektronizacji postępowań (e-doręczenia, podpisy elektroniczne).
• Rodzaje i tryby postępowań: od decyzji związanych z remediacją po milczącą zgodę.
• Wpływ reformy planowania przestrzennego (Plan Ogólny Gminy) na system ochrony powierzchni ziemi i standardy jakości gleby.

2Uwarunkowania środowiskowe dotyczące ochrony powierzchni ziemi

• Ocena zanieczyszczenia powierzchni ziemi – jak interpretować funkcje terenu w świetle nowych aktów planowania przestrzennego.
• Prawa i obowiązki RDOŚ przy prowadzeniu rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi – funkcjonowanie systemu teleinformatycznego rejestru.
• Zakres praw i obowiązków starostów przy identyfikacji i wykazie potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi.
• Wielkoobszarowe tereny zdegradowane – specyfika identyfikacji i nowe instrumenty prawne.
• Zgłaszanie zanieczyszczeń powierzchni ziemi (obowiązki władającego vs. zgłoszenia obywatelskie).
• Nakładanie obowiązku wykonania badań zanieczyszczenia gleby i ziemi – procedura i pułapki dowodowe.
• Postępowania wpadkowe: uzgodnienia, opinie i mediacja administracyjna jako narzędzie rozwiązywania sporów o zakres badań.

3Istota i zakres postępowań remediacyjnych

• Podmioty zobowiązane do przeprowadzenia remediacji – identyfikacja „władającego” w oparciu o dane z Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB).
• Przeprowadzanie remediacji przez RDOŚ (wykonawstwo zastępcze i działania bezpośrednie).
• Opracowywanie planów remediacji – relacja do raportów początkowych i końcowych w pozwoleniach zintegrowanych.
• Samooczyszczanie (natural attenuation) jako pełnoprawny i priorytetowy sposób remediacji w określonych warunkach.
• Przesłanki i zakres nakładania obowiązku przeprowadzenia remediacji (analiza kosztów i korzyści).
• Ocena przeprowadzenia remediacji, jej egzekucja i wykreślenie z rejestru.
• Udostępnienie powierzchni ziemi w celu przeprowadzenia remediacji – tryb administracyjny i roszczenia cywilne.

4Odpowiedzialność za zapobieganie szkodom w środowisku i ich naprawę

• Rodzaje działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku (nowe kategorie instalacji).
• Zakres właściwości RDOŚ oraz rola Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w koordynacji działań naprawczych.
• Przesłanki podejmowania działań zapobiegawczych i naprawczych – kiedy mamy do czynienia ze szkodą, a kiedy z zanieczyszczeniem historycznym.
• Zakres i rodzaj odpowiedzialności (podmiot korzystający ze środowiska vs. następca prawny).
• Uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych – procedura konsultacji społecznych w sprawach o szkodę w środowisku.
• Skutki zaniechania podjęcia działań oraz rola zabezpieczenia roszczeń w pozwoleniach emisyjnych.
• Koszty działań naprawczych i zasada „zanieczyszczający płaci” w praktyce.

5Zgłaszanie zagrożeń, rejestry i sankcje

• Procedura zgłoszeń o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia lub szkody (wykorzystanie formularzy elektronicznych).
• Publicznie dostępne bazy danych o środowisku a ochrona informacji niejawnych i tajemnicy przedsiębiorstwa.
• Administracyjne kary pieniężne za naruszenie obowiązków informacyjnych i brak remediacji – zasady wymiaru kary według KPA.
• Sankcje karne i wykroczeniowe (naruszenie art. 101e i 101h POŚ).
• Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w praktyce organów ochrony środowiska.