Zmiany w kontrolach PIP

1Kontrole PIP umów cywilnoprawnych – zmiany od lipca 2026 r.

• Zakres zmian w ustawie regulującej kontrole PIP.
• Zakres uprawnień PIP, w tym możliwość przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.
• Przekształcanie przez PIP umów cywilnoprawnych w umowy o pracę – czy następuje automatycznie, czy dopiero po odwołaniu?
• Procedura odwoławcza w toku kontroli – czy obowiązek zmiany umowy powstaje od razu, czy dopiero po rozstrzygnięciu sądu?
• Kary nakładane na pracodawców – wysokość w 2026 r.
• Zalecane sposoby postępowania podczas kontroli PIP.
• Okres przejściowy do końca 2026 r. – jakie przywileje i ułatwienia dla pracodawców?

2Cechy umów cywilnoprawnych

• Pojęcie kontraktu menedżerskiego, umowy zlecenia, umowy o dzieło oraz umów o podobnym charakterze.
• Różnice pomiędzy umową zlecenia, umową o dzieło a umową o pracę.
• Umowa z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą a umowa z osobą prywatną – różnice w rozliczeniach.
• Podstawowe uregulowania prawne dotyczące kontraktu menedżerskiego.
• Zasady opodatkowania podatkiem PIT i oskładkowania ZUS umów cywilnoprawnych.
• Podatek VAT od kontraktu menedżerskiego – kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

3Obszary ryzyka podatkowego i prawnego

• Podporządkowanie pracownika/zleceniobiorcy.
• Wykonywanie zadań pod kierownictwem i pod nadzorem zlecającego.
• Stałe godziny pracy i stałe miejsce wykonywania pracy.
• Zakaz konkurencji w umowach cywilnoprawnych.
• Wykonywanie tych samych czynności przez osoby zatrudnione na umowę o pracę i na umowy cywilnoprawne.
• Badania lekarskie i szkolenia BHP przy umowach cywilnoprawnych.

4Zmiany przepisów od 2026 r.

• Zaliczanie wykonywania pracy w ramach umowy cywilnoprawnej i działalności gospodarczej do stażu pracy – konsekwencje praktyczne.
• Sposoby potwierdzania okresów zatrudnienia i lat pracy.
• Zmiana minimalnej stawki za godzinę pracy w ramach umowy zlecenia.
• Kary za zawieranie umowy zlecenia z własnym pracownikiem.
• Zmiana limitów przychodów w działalności nierejestrowanej.
• Działalność nierejestrowana a umowy cywilnoprawne – powiązania i ograniczenia.
• Rejestr umów cywilnoprawnych – obowiązek wprowadzany w trakcie 2026 roku.
• Jakie umowy podlegają zgłoszeniu do rejestru? Kto jest zobowiązany do zgłaszania umów?
• Minimalna kwota umowy cywilnoprawnej podlegającej zgłoszeniu do rejestru: 500,00 zł czy więcej?
• Prowadzenie rejestru umów cywilnoprawnych w sposób dobrowolny.

5Przepisy mające wpływ na rozliczenia umów cywilnoprawnych

• RODO a przetwarzanie danych osobowych osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych.
• Przetwarzanie danych zleceniodawcy przez zleceniobiorcę i odwrotnie – jakie dokumenty i klauzule są wymagane?
• Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) a osoby na umowach cywilnoprawnych – liczenie limitu, obowiązek przystąpienia i problemy praktyczne.
• Objecie osób na umowach cywilnoprawnych PPK – kiedy i na jakich zasadach następuje?
• Zmiana umowy cywilnoprawnej na działalność gospodarczą jako potencjalny schemat podatkowy.
• Rozliczanie umów zlecenia i umów o dzieło z osobami do 26. roku życia.

6Problemy praktyczne związane z zawieraniem umów cywilnoprawnych

• Umowy cywilnoprawne z nierezydentami – zasady rozliczeń podatkowych i składkowych.
• Oświadczenia dotyczące innych tytułów do ubezpieczeń przy umowach zlecenia.
• Obowiązki BHP przy umowach cywilnoprawnych.
• Badania lekarskie w przypadku umów cywilnoprawnych – kiedy są wymagane?
• Zmiana kwalifikacji umowy o dzieło na umowę zlecenia – skutki praktyczne podatkowe i ZUS.
• Dowody wykonania dzieła (protokół odbioru, materiał dowodowy, dokumentacja).
• Podróże służbowe i delegacje osób zatrudnionych na umowach zlecenia lub umowach o dzieło – czy mogą być w podróży służbowej, zasady rozliczania kosztów.
• Korzystanie przez osoby na umowach cywilnoprawnych ze służbowych samochodów, laptopów, telefonów komórkowych – czy korzystają ze zwolnienia z podatku i składek ZUS?
• Najczęściej pojawiające się błędy w rozliczeniach osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych.
• Samozatrudnienie jako forma współpracy – główne korzyści i zagrożenia.

7Zgłaszanie umów o dzieło do ZUS

• Pojęcie umowy o dzieło.
• Umowa o dzieło z własnym pracownikiem, z osobą obcą oraz z nierezydentem.
• Elementy konieczne umowy o dzieło.
• Obowiązek zgłaszania wszystkich zawartych umów o dzieło do ZUS.
• Przesyłanie miesięcznych ewidencji zawartych umów o dzieło.
• Wzór zgłoszenia umowy o dzieło.
• Pojęcie umowy o dzieło a umowa zlecenia – podstawowe różnice.
• Problemy praktyczne związane z funkcjonowaniem przepisów, w tym zgłoszenie po terminie, brak zgłoszenia umowy o dzieło, przekształcenie umowy o dzieło w umowę o pracę.